WPF 'te MVC (Model View Controller) Patern'i Nasıl Kullanılır ?

XAML Üzerinde Programatik İşlemler

XAML kodları ve dosyaları üzerinde programatik okuma ve yazma işlemleri gerçekleştirilebilir. System.Windows.Markup namespace’indeki XamlReader ve XamlWriter sınıfları bu işlemler için özelleşmiştir.

XamlReader sınıfına ilişkin Load() ve LoadAsync() metotları senkon ve asenkron biçimde xaml içeriğini uygun bir WPF nesnesine yüklemeye yarar.  Örneğin aşağıdaki kod, bir string değişkende tutulmakta olan xaml içeriğinin (bu bir .xaml dosyasından okunarak elde edilmiş de olabilirdi) Canvas nesnesine yüklenmesini ve bu içerikte bulunan btnTest isimli düğmenin FindName() ile bulunarak content’inin değiştirilmesini örneklemektedir.

string xmal = @"<Canvas Width='400' Height='350' xmlns='http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml/presentation' xmlns:sys='clr-namespace:System;assembly=mscorlib' xmlns:x='http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml'>

<Rectangle Height = '100' Canvas.Left = '100' Canvas.Top='100' Fill='Gray'>

<Rectangle.Width>

100

</Rectangle.Width>

</Rectangle>

<Polygon Stroke='Blue' Points='0, 0 100, 100 50, 30'>

</Polygon>

<Button Name='btnTest' Width='100' Height='30' Canvas.Top='50' Canvas.Left='60'> Okay </Button>

<ListBox Width='200' Height='300' Canvas.Left='170' Canvas.Top='50'>

<Rectangle Width='50' Height='15' Fill='Navy'>

</Rectangle>

<ListBoxItem> 200 </ListBoxItem>

<ListBoxItem> 300 </ListBoxItem>

</ListBox>

</Canvas>

";

Canvas canvas = (Canvas) XamlReader.Load(
                new XmlTextReader(new StringReader(xmal)));

this.Content = canvas;

Button button = (Button) canvas.FindName("btnTest");

button.Content = "Test";

Aşağıdaki örnekteyse bir Button nesnesinin Save() ile XAML’e kaydedilişi ve sonra tekrar yüklenişi gösterilmiştir :

Button btn = new Button();

btn.Height = 40;

btn.Width = 80;

btn.Background = Brushes.Azure;

btn.Content = "Deneme";

// Kaydet

string strBtn = XamlWriter.Save(btn);

// Yükle

StringReader stringReader = new StringReader(strBtn);

XmlReader xmlReader = XmlReader.Create(stringReader);

Button btn2 = (Button)XamlReader.Load(xmlReader);

WebRequest wreq = WebRequest.Create("upload adresi");

JSP'de Java Bean Kullanımı, Bean Nedir ?

JSP ‘de sayfalar arası bilgi taşıma işleminde kolaylık sağlayan basit java sınıflarıdır. Ancak bu sınıfların marjinal faydası; özel JSP tag’leriyle deklaratif olarak nesnelerinin yaratılabilmesi, property’lerinin get/set edilebilmesi ve belirli bir skop’ta kullanılabiliyor olmasıdır. Örneğin ;

[Urun_Bean.java dosyası]

package beans;

public class Urun_Bean

{

      private String marka;

      private int adet;

      private double fiyat;

      public String getMarka()

      {

            return marka;

      }

      public void setMarka(String marka)

      {

            this.marka = marka;

      }

      public int getAdet()

      {

            return adet;

      }

      public void setAdet(int adet)

      {

            this.adet = adet;

      }

      public double getFiyat()

      {

            return fiyat;

      }

      public void setFiyat(double fiyat)

      {

            this.fiyat = fiyat;

      }

      public Urun_Bean()

      {

            // Def constructor

      }

      public String ToString()

      {

            String str = "<table      border='1'><tr><td>MARKA</td><td>ADET</td></tr>" ;

            str += "<tr><td>" + marka + "</td><td>" + adet + "</td></tr></table>";

            return str;

      }

}

Bean Sınıflarının Temel Özellikleri

·         Deklaratif kod tarafında nesne yaratılabilmesi için explicit bir biçimde tanımlanmış default consturctor’a sahip olmalıdır.

·         Bean sınıfları ayrı bir paket içinde olmalıdır.

·         public veri elemanları olmamalı, private veri elemanlarına da getter, setter fonksiyonlarla  erişilebilmelidir.

Bean Kullanımı

Bean sınıfı yazıldıktan sonra aşağıdaki gibi JSP tarafında kullanılabilir.

jsp:useBean kullanımı sağlarken, jsp:setProperty, jsp:getProperty tag’leri property set ve get eden tag’lardır.

<%@ page language="java" contentType="text/html; charset=ISO-8859-1" pageEncoding="ISO-8859-1" %>

<html>

      <head>

            <meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=ISO-8859-1">

      </head>

      <body>

            <jsp:useBean id="urn" class="beans.Urun_Bean" scope="Application"  />

            <jsp:setProperty property="marka" name="" value="Orfe"/>

            <jsp:setProperty property="adet" name="" value="12"/>

            <jsp:setProperty property="fiyat" name="" value="1252" />

            <%= urn.ToString() %>

      </body>

</html>

Aykut TAŞDELEN

Dependency Property Nedir

Bu yazı Aykut TAŞDELEN'in yakında çıkacak olan WPF kitabından alıntıdır !

WPF kütüphanesindeki çeşitli sınıflar incelendikçe tasarımdaki genel yaklaşımın WPF’te property’lere daha fazla anlam yüklediği görülecektir. Gerçekten de WPF sisteminde property’ler fonksiyon ve event’lere göre daha önemlidir ve daha sık kullanılmak zorundadır. Bu durum özellikle data binding konusunda daha da keskinleşmektedir. Bu nedenle WPF, CLR’ın sunduğundan daha zengin bir property sistemi sunar.

WPF’in “property sistemi” diye anılan niteliği aslında büyük ölçüde dependency property gibi yeni kavramlara dayanmaktadır. Dependency property; WPF property sistemine kaydedilmiş (register edilmiş) property’lerdir. Bu property’ler; value expression’ları, data binding, animasyon, değişim uyarısı, ve styling gibi özel konularda destek sağlar.

Dependency Property gibi yeni bir kavramın varlık gerekçesi; söz konusu property’e ait değerin databinding, stil kullanımı, animasyon gibi dışsal girdilere bağlı şekilde hesaplanabilmesini sağlamaktır.
Daha önce de dile getirildiği gibi dependency property’ler özellikle data binding konusunda hayati önem arzetmektedir. Zira bir nesnenin herhangi bir özelliğine veri bağlamanın gerek şartı; söz konusu özelliğin bir dependency property’e sahip olmasıdır !

Herhangi bir sınıfta, bir dependency property oluşturmak (yani bir property’i dependency property haline getirmek) için; DependencyProperty sınıfı türünde ve “public static readonly” bir veri elemanı tanımlamak gerekir. Tanımlanan bu elemanın ismini, asıl property’nin isminin sonuna Property kelimesini ekleyerek tanımlamak gerekir. Örneğin Control sınıfında FontSizeProperty elemanı bu şekilde tanımlanmıştır. Böylece FontSizeProperty, FontSize isimli property’nin dependency property’si olmaktadır.

public class Control: FrameworkElement

{

    public static readonly DependencyProperty FontSizeProperty;

    // ...

}

Bu  eleman artık WPF’in property sistemine register yani dahil edilebilir. Bu işlem DependencyProperty sınıfının statik Register() fonksiyonu ile gerçekleştirilir. Register() ilk parametresine asıl property’nin ismini, 2.parametresine türünü, 3.parametresine ise property’nin ait olduğu sınıfın türünü almalıdır.

public class Control : FrameworkElement

{

    public static readonly DependencyProperty FontSizeProperty;

    static Control()

    {

         FontSizeProperty = DependencyProperty.Register(

                     "FontSize", 

                     typeof(double),

                     typeof(Control));

    }

}

Bu noktada artık asıl property’e ilişkin implementasyon gerçekleştirilebilir. Ancak bu noktada CLR property’lerinden farklı olarak DependencyObject sınıfından kalıtım yoluyla elde edilen GetValue() ve SetValue() isimli metotlar kullanılacaktır.

public Object GetValue(DependencyProperty dp)

public void SetValue(

      DependencyProperty dp,

      Object value

)

Bu metotlar dependency property’de saklanan değeri get ve set eder. Kodun aşağıda tamamlanmış son halini inceleyiniz.

public class Control : FrameworkElement

{

    public static readonly DependencyProperty FontSizeProperty;

    static Control()

    {

         FontSizeProperty = DependencyProperty.Register(

                     "FontSize", 

                     typeof(double),

                     typeof(Control));

    }

     public double FontSize

     {

          get

          {

              return (double) this.GetValue(FontSizeProperty);

          }

          set

          {

              this.SetValue(FontSizeProperty, value); 

          }

     }

}

INotifyPropertyChange Arayüzü

Bir nesnede saklanmakta olan durum bilgisinin çeşitli sebeplerle değişimi halinde o nesnenin bind edilmiş olduğu kullanıcı arayüzündeki kontrolün de içeriğinin güncellenmesi gerekir. Bu amaçla .NET kütüphanesine INotifyPropertyChange isimli bir arayüz (interface) eklenmiştir. Bu arayüzü implemente eden bir sınıfa ilişkin nesnenin herhangi bir property’sinde değişme olursa bir event raise edilmek ve yakalanmak suretiyle bind edilen ui elemanı güncellenebilir. Aşağıdaki örnekte CStok sınıfı bu durumu örneklemektedir.

public class CStok : INotifyPropertyChanged

{

    private int m_Adet;

    public int Adet

    {

        get { return m_Adet; }

        set

        {

            m_Adet = value;

            OnChanged("Adet");

        }

    }

    private string m_Urun;

    public string Urun

    {

        get { return m_Urun; }

        set

        {

            m_Urun = value;

            OnChanged("Urun");

        }

    }

    public CStok(string urun, int adet)

    {

        m_Adet = adet;

        m_Urun = urun;

    }

    public event PropertyChangedEventHandler PropertyChanged;

    // Bu event interface'ten geliyor

    protected void OnChanged(string prop_name)

    {

        if (this.PropertyChanged != null)

        {

            PropertyChanged(this, new PropertyChangedEventArgs(prop_name));

        }

    }

}

Bu sınıf görseldeki TextBox’lara programatik olarak bind edilmiştir.  

<Window x:Class="csd.Window1"

    xmlns="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml/presentation"

    xmlns:x="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml"

    Title="Window1" Height="300" Width="300">

    <Grid>

        <TextBox Name="txtUrun"  />

        <TextBox Name="txtAdet"  />

        <Button Name="button1" Click="button1_Click">Test</Button>

    </Grid>

</Window>

Butona tıklandığında Adet property’sine yeni değer atanmakta ve bağlı kontrol de aynı anda değişim göstermektedir.

public partial class Window1 : Window

{

    CStok stok = new CStok("Buzdolabı", 13);

    public Window1()

    {

        InitializeComponent();

        txtUrun.Text = stok.Urun;

        txtAdet.Text = stok.Adet.ToString();

        stok.PropertyChanged += new
             System.ComponentModel.PropertyChangedEventHandler
             (stok_PropertyChanged);

    }

    void stok_PropertyChanged(object sender,
          System.ComponentModel.PropertyChangedEventArgs e)

    {

        switch (e.PropertyName)

        {

            case "Urun":

                txtUrun.Text = stok.Urun;

                break;

            case "Adet":

                txtAdet.Text = stok.Adet.ToString();

                break;

        }

    }

    private void button1_Click(object sender, RoutedEventArgs e)

    {

        // Butona basılınca ilgili textbox yei değer atandığı için değişir

        stok.Adet = 30;

    }

}

.NET 'te Windows Mesajlarının Dispatch Edilmesi

C# gibi dillerdeki event kavramı aslında yüksek seviyeli programcıların konuyu kolay anlayabilmesini ve kullanabilmesini sağlamak üzere düşünülmüş uyduruk  bir kavramdır. Aslında event diye bilinen olgu aşağı seviyede mesaj kavramının karşılığıdır. Mesaj; sistem tarafından tespit edilen girdi bilgilerine denilir.  Ve Windows gibi işletim sistemlerinde mesajlar işletim sistemi tarafından ele alınarak ilişkili olduğu uygulamaya gönderilir ve uygulamalar da bu mesajları işler. Windows API programlamada yazılımcı bu mesajları döngü içerisinde ve bir takım api’lerle (GetMessage gibi) mesaj kuyruğundan alarak işler. Bu döngüye mesaj döngüsü denmektedir. Mesaj kuyruğu ise; mesajları barındıran bir fifo kuyruktur.

Kuyruktan alınan mesajlar ise WndProc (pencere fonksiyonu) isimli fonksiyonla işlenir. WndProc programcı tarafından doğrudan değil DispatchMessage fonksiyonu ile dolaylı olarak çağrılır. (Zira bu sayede DispatchMessage bazı mesajlar özel işlemler yapabilmektedir.) İşte DispatchMessage ise mesajı ayrıştırıp pencere fonksiyonu denilen WndProc’u çağırır.

Her pencerenin kendi (özel olarak register edilmiş) pencere fonksiyonu vardır. Mesaj hangi pencereye ilişkinse o pencerenin pencere fonksiyonu çağrılıp, orada da mesaj numarasına bakılarak uygun işlem o pencere için gerçekleştirilir.

Yukarıda kısaca anlatılan bu çalışma biçimi aşağı seviyeli ve zordur. İşte C#, VB programcılarının bu kurguyu anlayamayacağı düşünülerek, event diye bildiğimiz yüksek seviyeli kavram, mesaj sistemini kolaylaştıracak şekilde kendilerine sunulmuştur. Ancak yine de bilinç düzeyi yüksek bir .NET programcısı da arka planda gerçekleşen bazı şeyleri anlayabilmek ve gerektiğinde kısmen de olsa bazı müdahaleler yapabilmek için bu konuları bilmek zorundadır. Dolayısıyla bu kısımda .NET’in herkes tarafından pek bilinmeyen tür bu konuları ele alınacaktır.

WPF ve Forms kütüphanelerindeki Application sınıfının Run() metodu gerçekte uygulamanın mesaj döngüsünü oluşturur. Kuyruktan bir mesaj alınınca mesajdaki hWnd bilgisine bakarak uygulamanın tüm açık pencerelerini dolaşıp bu mesajın hangi pencereye (kontrole) ait olduğu belirlenir. (Burada pencere ve kontrol kavramı özdeştir)  Mesaj hangi pencereye (kontrole) aitse o kontrolün sanal WndProc metodu çağrılır. Bu sanal metot ise Control sınıfının ilgili onXXX event tetikleyici metotlarını çağırarak mesajın işlenmesini sağlar. İşte programcı bu noktada (override etmek suretiyle) araya girip mesaj henüz normal yollarla işlenmeden disptach edilmesini ve mesajın farklı bir event’e yönlendirilip orada işlenmesini sağlayabilir.

Aşağıdaki paragraf .NET ile Mobil ve Gömülü Sistemler kitabımın önsözünden alıntıdır.

18 Mart Çanakkale Zaferi ve şehitlerimize ithafen ...  

Bu kitap, savaşın en acımasız olduğu anlarda, yaralanan düşman askerini sırtlayıp  düşman siperine taşıyan ve geri dönüp kahramanca savaşmaya devam eden  şerefli çanakkale şehit ve gazilerinin anısına ithaf edilmiştir...

Phone Sınıfı İle Telephony Özellikleri

Microsoft.WindowsMobile.Telephony.dll isimli kütüphane ile yine yönetilen ortamda telefon özelliklerine ulaşım mümkün olmaktadır. Sözgelimi bir numaranın aranması, Phone sınıfına ait Talk() isimli fonksiyona sadece aranacak numaranın parametre biçiminde geçilmesi ile gerçekleşir.

using Microsoft.WindowsMobile.Telephony;

// ...

Phone tel = new Phone();

tel.Talk("05323789007");

Task Sınıfı

Kullanıcının yerine getirmek istediği bir görevi (tanımı, tarihi, nasıl hatırlatılacağı, ...) gibi detaylarla ifade eden sınıftır. Bu sınıfa ait nesne yaratılıp çeşitli bilgileri uygun şekilde belirtilip OutlookSession türündeki nesnenin Tasks kolleksiyonuna eklenmelidir. Aşağıdaki kod örneğinde görev listesine iki yeni görev eklenmektedir.

OutlookSession os = new OutlookSession();

Task t = new Task();

t.Subject = "ADSL faturası öde";

t.Body = "ADSL faturası ödenecek";

t.Categories = "Ödemeler";

t.StartDate = new DateTime(2009, 06, 17);

t.DueDate = new DateTime(2009, 07, 09, 20, 35, 0);

t.Importance = Importance.High;

t.ReminderLed = true;

t.ReminderRepeat = true;

t.ReminderSound = true;

t.ReminderVibrate = true;

os.Tasks.Items.Add(t);

t = new Task();

t.Subject = "motor yağı değişimi";

t.Body = "motor yağı";

t.StartDate = new DateTime(2009, 06, 17);

t.DueDate = new DateTime(2009, 07, 09, 20, 21, 0);

t.Importance = Importance.High;

t.ReminderLed = true;

t.ReminderRepeat = true;

t.ReminderSound = true;

t.ReminderVibrate = true;

os.Tasks.Items.Add(t);

t = new Task();

Aşağıdaki kod parçasında ise; Ödemeler kategorisindeki görevler bir listbox’la listelenmiştir.

foreach (Task tk in os.Tasks.Items)

{

    if (tk.Categories == "Ödemeler")

    {

        listBox1.Items.Add(tk.Subject);

    }

}